De Droom van de Zwijger

De Benelux is gelegen in een lager gedeelte van Europa waar 3 grote Europese rivieren samenvloeien in de Noordzee: de Schelde, de Maas en de Rijn. Er wonen maar liefst 29 miljoen inwoners in talrijke relatief kleine steden die goed met elkaar verbonden zijn. Die steden hebben een woelige maar roemrijke geschiedenis en sommige hebben nog altijd een bloeiende economie. De Benelux was de grote voortrekker in de Europese gedachte en de Europese initiatieven. Dat is logisch gezien de grote schaalvoordelen die de Europese initiatieven aan onze relatief kleine landen leverden.

Door zo hoog in te zetten op die Europese gedachte ging de aandacht voor de Benelux zelf enigszins achteruit. Ten onrechte, want de globalisering gaat nu een beetje in de omgekeerde richting en de grootmachten Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk plooien nu meer en meer op zichzelf terug. Daardoor dreigen de kleine landen de samenwerkingsvoordelen mis te lopen. In domeinen als ruimtevaart en defensie is die Europese samenwerking allernoodzakelijkst. Maar de Benelux kan ook zelf de rol van grootmacht opnemen.

Vandaag dinsdag 17 september 2024 werd te Noordwijk Nederland een samenwerkings-akkoord gesloten tussen de ruimtevaart industrie associaties in de Benelux. Uw dienaar mocht daar medewerker en getuige van zijn.

Ik verwijs ook naar mijn blogs: Het Beloofde Land van Willibrord, Naderbij Nederland en De verloren droom van Pieter Gillis.

Foto: genomen te Noordwijk-aan-Zee Wim Lahaye ©17/9/2024

De Zwijger 15 jaar

We zijn weer vijf jaar verder dan De Zwijger tien jaar. De teller staat nu op 398 blogs in het Nederlands en 182 blogs in het Engels, samen 580 blogs dus.

Zoals eerder gezegd moet je de blogs van beide talen lezen om een volledig beeld van de auteur te krijgen, ook al is hij de enige die dat belangrijk vindt.

Oorspronkelijk dacht ik een lichtvoetig politiek-satirisch weekblad te schrijven. Maar ik had te veel empathie met de slachtoffers. Ze kregen al zoveel bagger over zich heen dat ik vooral misprijzen kreeg voor het hedendaagse journalistieke bedrijf. Bovendien ontdekte ik dat ook weldenkende mensen tot uitgesproken tegengestelde standpunten konden komen, naargelang de manier waarop zij door hun geleden trauma’s de wereld hadden leren interpreteren. Mijn pleidooien voor verdraagzaamheid in de geest van de Zwijger heb ik verminderd toen ik ontdekte dat het maatschappelijk debat de zaak meer kwaad dan goed deed, door de polarisatie die er het gevolg van was. Mijn belangrijkste vaststelling bij al mijn gemijmer en geblog was misschien dat verdraagzaamheid alleen gedijt in een goed draaiende economie. Quod non.

Anderzijds schrik ik wel van mijn spirituele bewogenheid. Die kan bij mijn medemens vervreemding en spot opwekken. Ik ben niet zo bang voor de spot, want die is eigen aan het métier. Maar ik ben wel beducht voor vervreemding.

Ik vertelde al waar de naam de Zwijger vandaan komt. Volgens Ludwig Wittgenstein moet je zwijgen over datgene waarover je niet spreken kan. Die regel heb ik inderdaad flagrant met de voeten getreden. Ik heb ook niet gezwegen over de Ultieme Zwijger. Die manifesteerde zich bij Elia in een zachte bries en zweeg volkomen toen Pilatus vroeg: “Waarom zegt U niets tegen mij?”.

Ik vraag het ook een beetje aan de lezer: “Waarom zegt u niets tegen mij?”. Gebruik de Google reply of de Facebook reply, of stuur me een e-mail als u de opmerking liever niet publiek wil maken. Laat het weten als er ergens een blog was die u aangesproken heeft. Het doet altijd veel plezier.

Foto: Lahaye in Den Haag, bij het ruiterstandbeeld van Willem De Zwijger 2017©Wim Lahaye

Tien jaar bloggen – tien jaar Frederik

Soms kan je in het gevecht met de tijd ook wel eens een kleine overwinning behalen, als je een verjaardag kan vieren bijvoorbeeld. De Zwijger is nu tien jaar oud, net zoals mijn zoon Frederik. Ik ben aan deze blog begonnen in de maand na de geboorte van onze jongste. Frederik zal later alvast weten wat me bezighield tijdens zijn tien eerste levensjaren.

Ik schreef inmiddels 273 Nederlandstalige blogs over thema’s als o.a. ecologie (16) en economie (23), politiek (82), opvoeding (24), technologie (35) en spiritualiteit (107). Ik besprak in de Zwijger ook 70 boeken. Maak gebruik van de labels als u in een bepaald thema geïnteresseerd bent. De Zwijger werd volgens Google Blogger ongeveer 37000 maal aangeklikt in de voorbije tien jaar.

Maar omdat ongeveer 1/3 van mijn sociale media-vrienden het Nederlands niet machtig was, ben ik in 2009 ook begonnen met een Engelstalige blog, die ik dan gewoon Wim Lahaye’s blog genoemd heb. Intussen staat de teller daar op 104 zodat ik dus alles samen 377 blogs gepubliceerd heb in de laatste tien jaar. De Nederlandse en de Engelse teksten zijn geen vertalingen van elkaar en u zou dus alle blogs moeten lezen om me helemaal te kennen.

Vanwaar de naam De Zwijger? Mijn grootvader zaliger Guillaume ‘Willem’ Lahaye (⁰1904, †1996) was reeds een bewonderaar van Willem van Oranje, bijgenaamd “de Zwijger”, maar zelf was hij allerminst een zwijger. Omdat ikzelf wél zwijgzaam was, bedacht hij deze koosnaam. Ik heb deze naam in de loop der jaren letterlijk en figuurlijk als geuzennaam geadopteerd. Als titel van een blog is deze naam ook zeer geschikt. Enerzijds verwijst deze titel naar de vaak geprezen verdraagzaamheid van Willem van Oranje, anderzijds suggereert de titel dat ik schrijf wat ik misschien niet wil of kan uitspreken, omdat het te gevoelig ligt.

Een schrijver kan nooit goed zeggen of hij dit voor zichzelf doet of voor anderen. Voor mezelf is dit natuurlijk een soort dagboek. En omdat er maar liefst 143 maatschappelijke blogs verschenen zijn, geeft deze blog ook een goed overzicht van hedendaagse ‘issues’. Het is tegelijk een belangrijke uitlaatklep want we moeten in deze vroege 21^ste eeuw met al die maatschappelijke onvolkomenheden leren leven. Maar iedere schrijver/ blogger koestert ook een onvervulbare droom, de droom om met een schrijfsel de mensheid zo diep te ontroeren dat ze zich van alle haat en angst verlost zou weten (vrij naar Gerard Reve). Het verlangen naar Verlossing, of toch minstens naar verbetering van de wereld, is wat iedere schrijver die een beetje hybris heeft, verder doet schrijven.

Ik ga in mijn blogs niet alleen op zoek naar waarheid en gerechtigheid maar ook naar schoonheid. Kunst en cultuur (42) komen daarbij geregeld aan bod. De rode draad in de Zwijger was de relevantie van het christelijk erfgoed in de maatschappij van vandaag. Mijn stelling is dat je die oude verhalen niet moet geloven, maar je moet wel trachten hun betekenis te begrijpen om op die manier hun schoonheid te herontdekken. Die tweeduizend jaar oude erfenis verbindt ons mensen onder elkaar en verbindt ons met wie voor en na ons komt. Daaruit komt ook de vreugde van de feestdagen voort. Dit is een christelijk-humanistisch perspectief dat zichzelf herkent in de ingetogen beleving die ook bestaat bij andere godsdiensten en levensbeschouwingen. Ik schrijf daar veel over omdat het (voor mij) een bron van geluk is. 

Welke blog kunt u zich nog goed herinneren? Welke blog heeft u aangesproken? U kan steeds reageren op de blog zelf, als u een Google account hebt, of op Facebook of per e-mail.

Gebakken tong met frietjes

Enkele jaren geleden maakten mijn echtgenote en ik een daguitstap in Brugge die Schone. We wriemelden ons door groepen van Spanjaarden, Amerikanen en Japanners en op de Grote Markt vonden we nog net een tafeltje vrij op het terras van één van de talrijke restaurantjes.

Een zwetende kelner (een Westvlaamse polderbizon) nam de bestelling op. Wat mijn vrouw bestelde, weet ik niet meer maar geheel tegen mijn gewoonte in, bestelde ik een gebakken tong met frietjes. Ook al ben ik geen "Louis de Funès" Michelin- proever, mijn vrouw had telkens weer de gewoonte naar mijn mening te vragen over het opgediende eten. En eerlijk gezegd, het leek me een mager beestje. Het diertje kon nauwelijks de helft van mijn bord bedekken en tussen het vel en de graat viel nog weinig te schrapen. Gelukkig wist mijn vrouw beter hoe een gebakken tong eruit moest zien en we beslisten de zwetende kelner te ontbieden om hem te confronteren met de armoedige stand van zaken op mijn bord.

"Weet u wat, mevrouw, mijnheer !" (we schrokken een seconde van zijn zelfzeker antwoord). "U hebt volkomen gelijk! ... Maar het is hier vechten tegen de bierkaai! ... Ik heb het al zo vaak moeten zeggen ... Ze luisteren toch niet ..." en de man schudt meewarig het hoofd. Nu hadden we theoretisch naar de directie kunnen vragen maar we wilden onze lentedag niet verder vergallen en we hadden ons punt gemaakt. We hebben niet aangedrongen op een tweede vis en de kelner heeft de rekening voor de koffie laten vallen.

Is dit nu een goede kelner? Wij vonden van wel. De man was eerlijk en oprecht en probeerde ons te helpen. Hij zat tussen hamer en aambeeld van een correcte klant en een niet-correcte werkgever. Maar niet iedereen ziet het zo. De werkgever zou de man kunnen ontslaan. De kelner had zich immers deloyaal opgesteld tegenover zijn baas. Hij moest de belangen van zijn zaak verdedigen. Zijn werkgever moest misschien een fortuin aan huur betalen voor een pand aan de Grote Markt en in zo'n geval moet je als werkgever je kosten optimaliseren, en dus niet leuteren over kleine visjes. Bovendien had die vervelende klant precies gekregen wat hij gevraagd had: gebakken tong. De minimale afmetingen van het visje stonden niet op de kaart.

Nu heb ik zelf een gloeiende  hekel aan TV programma's waar nietsnutten met een twijfelachtige staat van dienst koks en kelners mogen beledigen, maar deze anekdote is me bijgebleven omdat ze model kan staan voor talrijke situaties in het dagelijkse leven. De vraag is dan hoe je je moet gedragen. Natuurlijk moet je het probleem melden aan je werkgever, of aan de persoon die volgens jou fout zit. Maar wat als dat niet werkt, zoals in de anekdote? Wellicht is bovenstaande kelner al elders werkzaam maar een andere werkgever zoeken is soms gemakkelijker gezegd dan gedaan. En voor wie geregeld in zo'n situatie terechtkomt, rest niets anders dan het advies van "Borderline Times" (Dirk De Wachter): "een beetje" ... ongelukkig zijn ...

Ontreddering

Vorige week het overlijden van een succesrijk zakenman (Steve Jobs). Deze week de opkomst van de indignados. Wat deze nieuwsfeiten gemeen hebben is dat ze de graad van ontreddering in onze maatschappij illustreren.

Steve Jobs was uitgegroeid tot een profetische figuur, bijna spiritueel leider voor velen. Heb je succes in het leven, dan kan je natuurlijk je boodschap met veel meer credibiliteit verkondigen dan anderen, die geen succes hebben. Maar de Stanford speech van Jobs laat toch iets meer zien dan het succesverhaal van Apple. Hier zien we iemand die een boodschap heeft en die zich bewust kwetsbaar opstelt om die boodschap te brengen. Het spreekt mensen aan die op zoek zijn naar een richting. Een treffend en typerend citaat van een fan, Amerikaanse stijl, was: "The only man who knew what he was doing, has died."

De ontreddering van de indignados is niet dezelfde ontreddering. Het gaat hier niet over een zoektocht naar spiritueel leiderschap maar over bloednuchtere ernst: brood op tafel voor onze kinderen. Maar er is dezelfde ontreddering en ontgoocheling over onze leiders. Men observeert een gebrek aan bezieling, een graaicultuur, een individualisme gekoppeld aan perfectionisme voor het eigen ik en onverschilligheid voor het algemeen belang, een leiderschap dat geen risico´s neemt en geen idealen nastreeft.

Het klinkt misschien wat negatief. En je kan van je leiders niet verwachten wat je in je eigen leven niet op kleine schaal waarmaakt en beleeft of doorgeeft aan je kinderen. Ikzelf zie ook zeer vele geëngageerde mensen die weerstaan aan het cynisme. Maar de spanning in onze maatschappij stijgt en het kan uiteindelijk ook tot een tabula rasa leiden. Laten we hopen dat we de positieve verworvenheden van onze maatschappij kunnen behouden.

Amsterdam

In deze blog vertelde ik vroeger al over het Liveline project. Een belangrijk moment voor mij was de 'final review meeting' die deze week in Amsterdam plaatsvond. Meer daarover op de officiële website van het Liveline project.

Dendermonde: Ros Beiaard ommegang

Drie bedenkingen bij dit hoogfeest voor Dendermondenaars:

1) Het is een zeldzame gelegenheid waarbij de mensen zonder uitzondering verdraagzaam en vriendelijk zijn. Je kan ongestraft met een kinderwagen mensen opzij duwen en over hun tenen rijden. "'t Is niets, mijnheer ! Wacht, ik zal een beetje helpen!"

2) Het verenigt alle lagen van de bevolking, alle sociale klassen, alle leeftijden, alle levensovertuigingen en al wat je bedenken kan (misschien met uitzondering van loltrappende Aalstenaars). Niemand blijft afzijdig, niemand blijft onberoerd.

3) In een tijd waarin de (commerciële) media met steeds meer onzin, perversiteit en geweld de aandacht moeten trekken, is het verfrissend vast te stellen dat je 100.000 toeschouwers fantastisch kan boeien met een spektakel dat eenvoudig en eeuwenoud is.