dinsdag 10 februari 2026

Leiderschap en offervaardigheid


Leven we in een tijdperk van maatschappelijke achteruitgang? Twintig jaar geleden konden we ons niet voorstellen dat de Verenigde Staten van Amerika een “terug-naar-de-middeleeuwen” beleid zouden voeren: afschaffing van vaccinaties - promotie van vet en vlees – promotie van huishoudelijke wapens - ontkenning van klimaatverandering - blokkering van de algemene ziekteverzekering. Een beleid van “De zwaksten moeten ervantussen”, zegt men in Antwerpen. De politiek richt zich niet alleen tegen de wetenschapsbeoefenaars, maar ook tegen de wetenschap zelf. Deugdzaamheid wordt als zwakheid afgeserveerd. Niemand maalt nog om flagrante leugens, zoals dat in dictaturen gebruikelijk is. Ook op het internationaal toneel zien we een terugval naar het recht van de sterkste.

Kijken in het oog van de slang kan verlammend werken. De democratische krachten reageerden tot dusver met ongeloof en immobilisme. Europa beweert dat het meer moet samenwerken, maar doet het vooralsnog niet op zichtbare wijze. Elk land blijft zijn eigen defensie potje koken met als resultaat dat het wapentuig drie maanden na aankoop niet meer werkt, en al helemaal niet zonder hulp van de leverancier.

Zolang de Europese lidstaten afgevaardigden blijven sturen die zich vooral “niet moeten laten doen” door de andere afgevaardigden, zal er weinig veranderen. De afgevaardigden moeten op Europees niveau verantwoording afleggen, niet aan de eigen lidstaat. Er moet een centraal EU commando komen. Als dat er niet komt, kan de Benelux een goed voorbeeld geven. (Ik geloof dat dit langzaam maar zeker ook gebeurt.)

Wat is er aan de hand? We hebben te lang in een nul-risico maatschappij geleefd. In een gepolariseerde maatschappij vindt links dat rechts offers moet brengen en omgekeerd. Dat wordt niet wijs gezegd, maar geschreeuwd met veel afkeer voor de tegenpartij. Waar we behoefte aan hebben is moreel leiderschap dat offervaardigheid toont door het voor te leven. Ik verwijs ook naar mijn blog The Re-Emergence of the West.

Wie minder in een leidinggevende positie staat, kan toch leiderschap tonen door gewoon onverstoorbaar door te zetten.

Foto: preekstoel Finisterre kerk Brussel 2022 ©Wim Lahaye

Geen opmerkingen:

Een reactie posten