Bij het scheiden van de markt

Ik leerde deze uitdrukking kennen bij mijn eerste job in Antwerpen. Daar in het centrum van alle beschaving werd wel een meer volkse variant van de uitdrukking gebruikt: “Bij het schijten van de mart”. Beide varianten betekenen uiteindelijk hetzelfde. Je zou ze kunnen verstaan als “Als de kat op de koord komt, …” of ook als: “Als het puntje bij het paaltje komt, …”. Er zit ook een element van potentieel conflict in. In het Frans bestaat er een uitdrukking die er dichtbij komt: “C’est ici que les Romains s’empoignèrent.” (met een knipoog naar kapitein Haddock)

Er zit een diepe levenswijsheid in. De zegswijze gaat algemeen over de ware aard van handelaars en over de kwaliteit van hun koopwaar. Maken ze hun beloften waar? Die ware aard komt pas helemaal op het einde van de markt naar boven, wanneer de deals gesloten zijn, als koper en verkoper zich van elkaar scheiden op de markt. Dan telt niet meer de poeha en de grote klap maar wel de rauwe werkelijkheid inclusief alle daarbij horende conflicten. De dieren op de markt zijn dan verkocht voor een bepaalde prijs. Ze worden dan door hun nieuwe eigenaars meegenomen. Ze tonen pas dan hun gebreken. Hun schijt laten ze achter op de markt.

Bij den Bell in Antwerpen pasten we deze zegswijze toe op onze eigen product ontwikkelingen. Hadden we soms veel praat als alles goed leek te gaan, vroeg of laat kwam toch de eindafrekening. Bij het scheiden van de markt kwam de klant wel kijken of het toestel echt werkte. Hij keek dan na of aan alle voorwaarden voldaan werd in een “acceptance test procedure”. En wie weet betaalde hij zelfs de rekening.

Het scheiden van de markt betekende zoveel als de dag van het laatste oordeel over de projectmanager. Het was voor jonge ingenieurs als ik destijds ook een vraag naar onze persoonlijke standvastigheid en moed: “Zal je er nog staan bij het scheiden van de markt, of zal je de confrontatie met de werkelijkheid ontvluchten en de puinhoop (“het schijt”) aan iemand anders overlaten?” Het is een vraag die al die jaren van mijn loopbaan actueel gebleven is.

In deze tijd van veel poeha en grote klap in de sociale media, moeten we de aankondigers misschien ook eens wat sneller met de voetjes op de grond brengen en hen vragen hoe alles werkelijk moet gaan gebeuren bij het scheiden van de markt.

Ik verwijs ook naar mijn blog “Iets maken”.

Afbeelding: “De Meersstraat van Gent”, Xavier De Cock, schilderij in Vlaanderen in de Kunst - Dimitri De Maesschalck